Puchacz - Bubo bubo
Sowy Puszczy Bia³owieskiej - Puchacz
Aktualizacja; 2 stycznia 2025 - je¿eli posiadacie obserwacje puchacza z Puszczy Bia³owieskiej to prosimy - przeka¿cie.W latach 1890-1901 w ca³ej Puszczy Bia³owieskiej, ³±cznie z bia³orusk± czê¶ci±, miano odstrzeliæ a¿ 19 puchaczy. Dane ³owieckie z roku 1889 mówi± o zabiciu 8 ptaków w jednym roku (Karcow 1903). Dane te s± niewiarygodne, bowiem dotyczy³y te¿ uszatki Asio otus i puszczyka Strix aluco. Tischler (1943) okre¶laj±cy liczebno¶æ puchacza w Puszczy Bia³owieskiej na 5-6 par móg³ byæ rzeczywisty bior±c pod uwagê fakt, ¿e Puszcza Bia³owieska ze stron± bia³orusk± obejmowa³a ponad 1500 km²). Tymczasem Karpiñski (1935) informuje o odstrzeleniu w Puszczy Bia³owieskiej jednego osobnika 2.10.1932. Ptak zosta³ przekazany do muzeum Parku Narodowego w Bia³owie¿y. Równie¿ Tischler (1943) podaje datê zabicia puchacza w Puszczy (12.02.1931). Mo¿liwe, ¿e informacje te dotycz± ptaków nielêgowych, a ich ogólnikowo¶æ wskazuje na s³abe rozpoznanie wystêpowania tego gatunku w Puszczy Bia³owieskiej w pierwszej po³owie XX wieku. Szacuje siê dzisiaj jego wystêpowanie na 1-2 pary. Niewielka jego liczebno¶æ najprawdopodobniej spowodowana jest brakiem odpowiednich terenów ³owieckich. Po d³ugiej przerwie puchacza w roku 1979 wykry³ w dolinie rz. Le¶nej Domaszewicz A., który nagra³ jego g³osy godowe. Potwierdzili to Tomia³ojæ L., Weso³owski T., Ruprecht L., Szwagrzak A. Aktualnie najatrakcyjniejszym obszarem jest dolina rzeki Narwi z jej du¿ym zbiornikiem retencyjnym Siemianówka ze stanowiskiem k. Babiej Góry i pó³nocnej czê¶ci Puszczy Lackiej. Nastêpnym rejonem gniazdowania jest dolina rzeki Le¶nej. Wystêpuje tam stale jedna para stwierdzona w roku 1979. Spotykany we wielu miejscach (np. w Bia³owie¿y - Lewartowski Z.). Jednego osobnika od³owiono w Bia³owieskim Parku Narodowym który przebywa³ na Dziedzince (Wilczek L., Domaszewicz A.). Na skraju puszczy (Górniañskie £±ki) w roku 1998 odnaleziono martwego doros³ego puchacza przekazanego do muzeum przyrodniczego BPN (Domaszewicz A.). Poza puszcz± notowany pod Hajnówk±, Nowoberezowem, Cisówk±, Bachurami, Trze¶ciank± (Domaszewicz A., Pugacewicz E., Grabowska A.)
Przeprowadzone ukierunkowane liczenia puchacza w Puszczy Bia³owieskiej w roku 2017 (Kaizer K. i in. 2020) wykaza³y na podstawie 57 punktów nas³uchowych 3-7 par puchacza. 0-1 w BPN i 3-6 na terenie administrowanym przez Lasy Pañstwowe. Zagêszczenie na ca³ej badanej powierzchni oszacowano na 0,4-0,9 par/100 km²). Uwzglêdniaj±c wy³±cznie powierzchniê le¶n±, zagêszczenie puchacza w Puszczy Bia³owieskiej wg autorów wynios³o 0,5-1,1 par/100 km²).
W roku 2023 przeprowadzono trzy kontrole od koñca stycznia do po³owy kwietnia, w godzinach wieczorno-nocnych i przed ¶witem - dwie w dolinie rz. Narwi i jedn± w dolinie rz. Le¶nej. W roku 2024 przeprowadzono dwie kontrole w dniach 12.02 i 16.03. w dolinach rzek Narwi i Le¶nej oraz w zachodniej czê¶ci Bia³owieskiego Parku Narodowego i w przygranicznych oddz. 608 i 501 stosuj±c stymulacjê akustyczn±. W roku 2023 odnotowano terytorialnego samca w dolinie rz. Narwi na wysoko¶ci Puszczy Lackiej i Babiej Góry. W roku 2024 odnotowano jedynie 2 stanowiska - w dolinie rz. Narwi. Na pozosta³ych stanowiskach, stwierdzonych w roku 2017 puchacza nie odnotowano. Nie wyszukiwano gniazd, wiêc jego gniazdowanie w przypadku doliny rz. Narwi mog³o byæ poza granicami Puszczy Bia³owieskiej. Puszcza Bia³owieska, jako zwarty kompleks le¶ny nie jest optymalnym biotopem dla puchacza. Natomiast mog± nim naturalne skraje puszczy, zw³aszcza na obszarach ³±k i bagien. Nawet dolina rz. Le¶nej nie jest dzisiaj optymalnym ³owiskiem dla puchacza, bowiem poddana sukcesji le¶nej zaros³a drzewostanem, turzycami i trzcinami. Tak wiêc mo¿emy spodziewaæ siê dzisiaj puchacza w bia³oruskiej czê¶ci Puszczy Bia³owieskiej oraz w dolinie rz. Narwi. M³ode osobniki mo¿emy obserwowaæ w ró¿nych obszarach Puszczy Bia³owieskiej i jej okolicach w okresie jesienno-zimowym.
