Logo PTOPP

Fikcja ochrony żerowisk orlika krzykliwego zza urzędniczego biurka
The Fiction of Desk-Based Conservation of Lesser Spotted Eagle (Clanga pomarina)
Artur Domaszewicz, 11.2026

Streszczenie

Fikcja ochrony żerowisk orlika krzykliwego (Clanga pomarina) zza urzędniczego biurka. Analiza rozstrzygnięć RDOŚ w Białymstoku na tle badań telemetrycznych i teledetekcji satelitarnej PTOPP

Główne tezy stanowiska

Artykuł stanowi krytyczną analizę czterech postanowień Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Białymstoku z lat 2022–2026, odmawiających uzgodnienia warunków zabudowy dla lokalnych inwestycji rolniczych, mieszkaniowych i energetycznych w gminach puszczańskich (Białowieża, Hajnówka, Narewka). Wskazano na powtarzalny schemat postępowania organu, który blokuje zagospodarowanie pojedynczych działek (o powierzchni od 0,16 ha do 1,5 ha) bez przeprowadzenia wizji lokalnych, opierając się wyłącznie na kameralnych zapisach Planu Zadań Ochronnych Natura 2000 (PLC200004) oraz nieobowiązującym projekcie Planu Ochrony z 2024 roku. Zestawienie treści urzędowych dokumentów ujawnia istotne sprzeczności wewnętrzne – m.in. dowolne manipulowanie wielkością areału łowieckiego orlika krzykliwego (od 1–3 km do kilkudziesięciu kilometrów kwadratowych) oraz twierdzenie o rzekomym „opanowaniu” problemu zarastania łąk przy jednoczesnym opisywaniu analizowanych działek jako objętych sukcesją wtórną. Konfrontacja argumentacji RDOŚ z wynikami wieloletnich badań terenowych Polskiego Towarzystwa Ochrony Pierwotnej Przyrody (PTOPP), danymi telemetrycznymi (wskazującymi na areały osobnicze przekraczające 100 km²) oraz analizami teledetekcyjnymi (wielospektralne zobrazowania Sentinel-2A ESA oraz wysokorozdzielcze zdjęcia lotnicze z 2022 r.) dowodzi, że rzeczywistą przyczyną zaniku otwartych żerowisk na polanach puszczańskich jest zaniechanie koszenia i zarastanie użytków zielonych, a nie punktowa zabudowa.

Słowa kluczowe: orlik krzykliwy, Clanga pomarina, Puszcza Białowieska, Natura 2000, RDOŚ Białystok, teledetekcja, Sentinel-2A, telemetria, ochrona czynna, konflikty społeczno-przyrodnicze.

Summary

The Fiction of Desk-Based Conservation of Lesser Spotted Eagle (Clanga pomarina) Foraging Grounds: An Analysis of RDOŚ Decisions in Białystok Against Telemetry Data and PTOPP Satellite Remote Sensing

Main points of the position

This article presents a critical analysis of four administrative decisions issued between 2022 and 2026 by the Regional Director for Environmental Protection (RDOŚ) in Białystok, refusing zoning approvals for local agricultural, residential, and energy investments in the Białowieża Forest municipalities (Białowieża, Hajnówka, and Narewka). The study highlights a recurring administrative pattern in which the authority blocks the development of small land plots (ranging from 0.16 ha to 1.5 ha) without conducting field inspections, relying solely on desk-based provisions of the Natura 2000 Management Plan (PLC200004) and a non-binding 2024 draft Protection Plan. A comparative review of the official documents reveals significant internal contradictions—including arbitrary manipulation of the Lesser Spotted Eagle’s home range size (ranging from 1–3 km to tens of square kilometers) and claiming that meadow encroachment has been "brought under control" while simultaneously describing the contested plots as overgrown due to secondary succession. Contrasting RDOŚ’s arguments with long-term field research by the Polish Society for the Protection of Primeval Nature (PTOPP), GPS telemetry data (demonstrating home ranges exceeding 100 km²), and remote sensing analyses (ESA Sentinel-2A multispectral imagery and 2022 high-resolution aerial photographs) proves that the actual driver of foraging habitat loss in forest glades is agricultural abandonment and vegetation encroachment, rather than isolated rural construction.

Keywords: Lesser Spotted Eagle, Clanga pomarina, Białowieża Forest, Natura 2000, RDOŚ Białystok (Regional Directorate for Environmental Protection in Białystok), remote sensing, Sentinel-2A, telemetry, active conservation, socio-environmental conflicts.

Streszczenie i tłumaczenie AI