Polskie Towarzystwo Ochrony Pierwotnej Przyrody, Instytut Teledetekcji
Artur Domaszewicz, Pracownia Zobrazowańń Satelitarnych *18.06.2025
Mapa Satelitarna Puszczy Białowieskiej - lasy
Instrument NOAA AVHRR ma pięć detektorów, z których dwa są czułe na długości fal światła w zakresie od 0,55-0,70 i 0,73-1,0 mikrometrów. Dzięki detektorom AVHRR naukowcy mogą mierzyć intensywność światła wychodzącego z Ziemi w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni oraz określać ilościowo zdolność fotosyntezy roślinności w danym pikselu (piksel AVHRR to 1 km kwadratowy) powierzchni lądu. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli promieniowanie odbite w zakresie bliskiej podczerwieni jest znacznie większe niż w zakresie widzialnym, wówczas roślinność w tym pikselu prawdopodobnie będzie gęsta i może zawierać jakiś rodzaj lasu. Jeśli różnica w intensywności odbitych fal widzialnych i bliskiej podczerwieni jest bardzo niewielka, wówczas roślinność jest prawdopodobnie nieliczna i może składać się z łąk, tundry lub pustyni. To tyle z teorii. Zdigitalizowane obrazy Puszczy Białowieskiej na bazie zdjęcia satelitarnego z dnia 15 marca 2022 r. wykonanego przez satelitę Sentinel-2A.
Sentinel-2A to satelita Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) wyposażony w wielospektralny instrument MSI, rejestrujący obrazy w 13 kanałach spektralnych o rozdzielczości przestrzennej 10, 20 i 60 metrów, co umożliwia bardzo szczegółową analizę środowiska przyrodniczego. Wykonuje co dziennie (godz. 9:15) zdjęcie Puszczy Białowieskiej.
Puszcza Białowieska - wegetacja roślinności
Monitorowanie i ocena stanu i kondycji roślin Puszczy Białowieskiej, czyli stanu wegetacji, odbywa się przeważnie poprzez wskaźniki spektralne, czyli odpowiednio wyznaczone poprzez właściwe formuły parametry, bazujące na wartości odbicia światła w konkretnych zakresach długości fali świetlnej. Najpopularniejszym wskaźnikiem spektralnym wykorzystywanym w ocenie stanu wegetacji jest NDVI (ang. Normalized Difference Vegetation Index) bazujący na wartościach odbicia światła w paśmie czerwonym i podczerwonym, a wykorzystujący zdolność chlorofilu do absorpcji światła czerwonego w warunkach normalnej wegetacji, która się zmniejsza wraz z pogorszeniem się stanu roślin. Przyjmuje wartości od 0 do 1, przy czym wegetacja roślin występuje w zakresie od 0,4, a najwyższy stan wegetacji notowany jest w zakresie od 0,8.
Dla potrzeb Puszczy Białowieskiej zmodyfikowano spektrum widma określające obszary z wegetacja (zielony)i obszary bez wegetacji (żółty), bez obszarów pośrednich. Taka zgeneralizowana modyfikacji jest stosowane na dużych obszarach rzędy gmin, a nawet województw.
Wegetacja lasów na zdjęciach satelitarnych jest widoczna jako obszary o wysokiej aktywności fotosyntetycznej, które można analizować pod kątem kondycji, struktury i zmian. Satelity takie jak Sentinel-2A są szeroko wykorzystywane do monitorowania stanu lasów, wykrywania szkód oraz szacowania biomasy i zapasów węgla.
