Logo PTOPP

Sowy Puszczy Białowieskiej
Owls of the Białowieża Forest
Artur Domaszewicz, 2024

sowa

Streszczenie

Książka dzieli się na wstępne rozdziały wprowadzające oraz szczegółowe analizy gatunków sów, z danymi z liczeń terenowych i mapami gatunkowymi. Podsumowania trendy liczebności, a sekcja kulturowa opisuje sowy w folklorze polskim.

Wstęp i metody

Opisuje historię Puszczy Białowieskiej od holocenu, typy siedlisk leśnych (bory, grądy, olsy) i ich skład gatunkowy. Szczegółowo wyjaśnia 7 powierzchni badawczych (675 km²) i transekty (82 km), metody kartograficzne z akustyczną stymulacją (2–3 min/punkt).

Puszczyk (Strix aluco)

Zagęszczenia stabilne: 5,2–21,1 par/10 km² (1979–1993), średnio 8 par/100 km². Sukces lęgowy: 3 juv/par (1983), terytoria 30–41 ha, preferuje grądy (55%), unika młodych borów.

Sóweczka (Glaucidium passerinum)

Wzrost populacji do ~220 par (3,6 par/10 km² w 2023), terytoria ~1–1,4 km². Wymaga wierków dla ochrony; aktywna 3–4 godz. przed/po zachodzie słońca, dyspersja do grądów zimą.

Włochatka (Aegolius funereus)

~60 par w borach (3 par/10 km²), sukces lęgowy 3–5 juv/par, terytoria 42 ha. Preferuje bory mieszane sosnowo-świerkowe (98%).

Uszatka (Asio otus)

Nieliczna (10–60 par, 0,2–1,0 par/10 km²), zależna od drobnych ssaków; w 1983: 50+ samców (0,8 par/10 km²), spadło do 0,5 w 1993. Preferuje bory mieszane (58,6%) przy polanach i wyrębach; sukces lęgowy: 3,2 juv/par.

Puchacz (Bubo bubo)

Bardzo rzadki (1–2 pary, 0,5 par/100 km²); historycznie odstrzelano 19 osobników (1890–1901), szac. 5–6 par przed II wojną. Głównie doliny rzeczne (Narew, Leśna); w 2023–2024: 2–3 samce, brak lęgów w zwartej puszczy.

Płomykówka (Tyto alba)

Sporadyczna (dawniej 3–4 pary); gniazda w Białowieży (cerkiew, kościół do remontów), Teremiskach. Ostatnie: 1986 w Białowieży; wypluwki w stodole Podcerkiew (1980).

Puszczyk mszarny (Strix nebulosa)

Rzadki, bez potwierdzonych lęgów; obserwacje: 1929–1930 (3 osobniki), 1953, 1987 (dolina Leń), 1993, 2003–2007. Potencjalne lęgi w bagiennych dolinach; na Białorusi regularny.

Inne rzadkie gatunki

Pójdźka (Athene noctua): Sporadycznie na obrzeżach (Białowieża, Teremiski, Pogorzelce do 2010).
Sowa śnieżna (Nyctea scandiaca): 2 zimowe (1960 Białowieża, 1977 Hajnówka).
Sowa jarzębata (Surnia ulula): 2 upolowane (1916, 1925); 2019 Szymki.
Sowa błotna (Asio flammeus): Jedna z lat 50. (dolina Leśnej).

Summy

The book is divided into introductory chapters and detailed analyses of owl species, featuring field census data and species distribution maps. Summaries cover population trends, while the cultural section describes owls in Polish folklore.

Introduction and Methods

Describes the history of Białowieża Forest from the Holocene, forest habitat types (coniferous forests, oak-hornbeam forests, alder carrs) and their species composition. Details 7 research areas (675 km²) and transects (82 km), cartographic methods with acoustic stimulation (2–3 min/point).

Tawny Owl (Strix aluco)

Stable densities: 5.2–21.1 pairs/10 km² (1979–1993), average 8 pairs/100 km². Breeding success: 3 juv/pair (1983), territories 30–41 ha, prefers oak-hornbeam forests (55%), avoids young coniferous stands.

Pygmy Owl (Glaucidium passerinum)

Population growth to ~220 pairs (3.6 pairs/10 km² in 2023), territories ~1–1.4 km². Requires spruces for cover; active 3–4 hours before/after sunset, disperses to hornbeam forests in winter.

Boreal Owl (Aegolius funereus)

~60 pairs in coniferous forests (3 pairs/10 km²), breeding success 3–5 juv/pair, territories 42 ha. Prefers mixed pine-spruce forests (98%).

Long-eared Owl (Asio otus)

Scarce (10–60 pairs, 0.2–1.0 pairs/10 km²), dependent on small mammals; in 1983: 50+ males (0.8 pairs/10 km²), dropped to 0.5 in 1993. Prefers mixed coniferous forests (58.6%) near clearings and felled areas; breeding success: 3.2 juv/pair.

Eurasian Eagle-owl (Bubo bubo)

Very rare (1–2 pairs, 0.5 pairs/100 km²); historically 19 individuals shot (1890–1901), est. 5–6 pairs pre-WWII. Mainly river valleys (Narew, Leśna); in 2023–2024: 2–3 males, no breeding in core forest.

Barn Owl (Tyto alba)

Sporadic (formerly 3–4 pairs); nests in Białowieża (Orthodox church, church under renovation), Teremiski. Last: 1986 in Białowieża; pellets in Podcerkiew barn (1980).

Great Grey Owl (Strix nebulosa)

Rare, no confirmed breeding; observations: 1929–1930 (3 individuals), 1953, 1987 (Leń valley), 1993, 2003–2007. Potential breeding in marshy valleys; regular on Belarus side.

Other Rare Species

Forest floor in a nature reserve in Białowieża National Park, with decaying trees and moss-covered logs. Little Owl (Athene noctua): Sporadically on edges (Białowieża, Teremiski, Pogorzelce until 2010). Snowy Owl (Nyctea scandiaca, now Bubo scandiacus): 2 winter records (1960 Białowieża, 1977 Hajnówka).
Northern Hawk Owl (Surnia ulula): 2 shot (1916, 1925); 2019 Szymki.
Short-eared Owl (Asio flammeus): One from 1950s (Leśna valley).
This image shows a dense nature reserve in Białowieża National Park, with mossy fallen logs illustrating the pristine, multi-layered forest habitats key to these owl species.
Streszczenie i tłumczenie Logo AI