Streszczenie
Ekspertyza Artura Domaszewicza z marca 2024 r. analizuje występowanie orlika krzykliwego (Aquila pomarina) na polanach osadniczych Gminy Białowieża (4200 ha obszrów badań ogólnych, 200 ha powierzchni badawczych, lata 2006–2023).
Zakres badań
Przeprowadzono 295 liczeń przez 2200 godzin obserwacji (kwiecień–sierpień), w tym filmy (34 godz. w 2023 r.). Orliki polują głównie na świeżo skoszonych łąkach (wys. roślinności <25 cm), dolinach rzecznych (Narewka) i skrajach lasów – unikają wysokich traw i obszarów zabudowanych.
Główne wnioski
Na polanach (np. Białowieża) orliki żerują sporadycznie, głównie po sianokosach (4,6–8% obszarów ochronnych); reszta porośnięta trawami (>1 m) jest bezużyteczna.
Populacja podlaska stabilna (230–320 par), ale w Puszczy Białowieskiej spadkowa; rewiry osobnicze 71 km², 52% w lasach
Działania ochronne (nr 26/27) obejmują 70–74% użytków rolnych, powodując spadek cen gruntów o 95–99% (straty >900 mln zł na Polanie Białowieskiej).
Problemy i postulaty
156 właścicieli gruntów protestuje przeciw strefom ochronnym orlika (brak odszkodowań, zakaz budowy nawet garażu, straty dla rolnictwa i samorządu). Zalecenie: znieść działania nr 26/27 jako niezgodne z równowagą rozwoju i prawem własności – decyzje powinien podejmować samorząd, nie RDOŚ.
Summary
Expertise on the lesser spotted eagle (Aquila pomarina) in the Białowieża Municipality regarding protection areas by Artur Domaszewicz, March 18, 2024, Polish Society for the Protection of Primeval Nature (PTOPP).
Research Scope
295 counts conducted over 2200 hours of observations (April–August) across 4200 ha general study area and 200 ha detailed study surfaces in the Białowieża Municipality's settlement clearings (2006–2023), including 34 hours of video footage in 2023. Lesser spotted eagles hunt primarily on freshly mown meadows (vegetation height <25 cm), river valleys (Narewka River), and forest edges – avoiding tall grasses and built-up areas.
Key Findings
On clearings (e.g., Białowieża Clearing), eagles hunt sporadically, mainly post-mowing (4.6–8% of protection areas); remaining areas overgrown with grasses >1 m are unusable.
Podlasie population stable (230–320 pairs), but declining in Białowieża Forest; individual territories average 71 km², with 52% forest use.
Protection measures (actions 26/27) cover 70–74% of agricultural lands, causing 95–99% land value drop (losses >900 million PLN on Białowieża Clearing alone).
Problems and Recommendations
156 landowners protest against protection zones (no compensation, construction bans even for garages, agricultural and municipal losses). Recommendation: repeal actions 26/27 as incompatible with balanced development and property rights – local government, not RDOŚ Białystok, should make land use decisions.
Streszczenie i tłumczenie 