Projekt: Ochrona doliny rzeczki Leśnej w Hajnówce

zuby w Puszczy Białowieskiej

Od czasu powstania miasta Hajnówki, stare, przedwojenne terpentynownie, pół wieku temu, zostały zastąpione przez zakłady suchej destylacji drewna. Od tego czasu rzeczka Leśna, która przepływa przez Puszczę Białowieską, jest zanieczyszczana. Nawet dzisiaj, mimo komunalnej oczyszczalni, Leśna jest okresowo zanieczyszczana przez powyższe zakłady (Gryf) oraz mleczarnię. Aktualnie nasze stowarzyszenie monitoruje zanieczyszczanie cieku współpracując z Urzędem Miasta Hajnówka. Współpraca ta ma na celu doprowadzenie zaprzestania zrzutów ścieków.

W celu ochrony doliny Leśnej nieodpłatnie wykonaliśmy stosowne opracowanie ekofizjograficzne. Opracowanie to dotyczy miejskiego odcinka doliny cieku Leśnej o długości 2,7 km i powierzchni ok. 54 ha, który wykazuje cechy terenu cennego przyrodniczo. Planowany jest objęciem ochrony w postaci tzw. użytku ekologicznego. Opisywany obszar spełnia te wymogi, które zostały nakreślone przez tzw. unijną dyrektywę ptasią oraz ustawy prawo ochrony środowiska i ustawy o ochronie przyrody.

Główną przesłanką wykonania opracowania jest polepszenie biotopów lęgowych i żerowiskowych dla ptaków poprzez renaturalizację polegającą na oczyszczeniu rz. Leśnej z zanieczyszczeń przemysłowych i komunalnych i wprowadzeniu rodzimej fauny płazów, gadów ryb i owadów oraz niektórych ga- tunków roślin na miejskim odcinku cieku. Do pośrednich przesłanek należy kontrolowane spiętrzenie cieku, budowa ścieżki przyrodniczej i udostępnienie tego terenu dla hajnowskiego społeczeństwa jako teren spacerów i edukacji ekologicznej.

Z przeprowadzonej inwentaryzacji awifaunistycznej w latach 2006-2008 wynika, że omawiany obszar jest miejscem występowania 92 gatunków ptaków. W tym 9 gatunków znajdujących się na liście Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt i 12 gatunków objętych ochroną tzw. unijnej dyrektywy ptasiej. Omawiany teren leży na granicy obszaru Natura 2000 Puszcza Białowieska (PLC 200004). Planuje się objęcie omawianych terenów programem renaturalizacji m.in. poprzez likwidację zanieczyszczeń rzeki Leśnej i poprawienie warunków hydrologicznych poprzez kontrolowane spiętrzenie wybranych odcinków cieku. Biorąc pod uwagę walory przyrodnicze doliny rz. Leśnej, a także fakt, że przebiega ona przez zachodnią część Puszczy Białowieskiej, tworząc obszerną zlewnię, należy objąć ją ochroną przekraczającą standartowe, administracyjne działania.